Şifacı Krallar
Ötüken Yayınlarından çıkan, Mehmet Ali Kılıçbay’ın Türkçeye çevirdiği Marc Bloch’un Şifacı Krallar adlı eseri, Orta Çağ Avrupa’sında hükümdarların dokunarak hastaları iyileştirebildiğine yönelik inancı ele alıyor. Özellikle Fransa ve İngiltere’de görülen bu gelenek üzerinden dinin, toplumun ve siyasal iktidarın birbiriyle nasıl iç içe geçtiğini ortaya koyuyor. Eserin temel düşüncesi, krallara atfedilen şifa gücünün yalnızca dinî bir inanış olmadığı, aynı zamanda siyasal otoriteyi güçlendiren ve hükümdarlığın kutsallığını pekiştiren toplumsal bir kabul olduğudur. Bloch, kralların gerçekten hastaları iyileştirip iyileştirmediğinden çok, insanların bu güce neden inandığını ve söz konusu inancın yüzyıllar boyunca nasıl varlığını koruduğunu sorguluyor.
Kitabı okurken beni en çok düşündüren şey, bir hükümdarın gücünün yalnızca sahip olduğu ordudan veya siyasi yetkilerinden gelmemesiydi. İnsanların ona yüklediği anlam da en az bunlar kadar önemliydi. Bence burada asıl dikkat çekici olan, bir inancın zamanla nasıl siyasi bir güce dönüşebildiği. Üstelik bu durumun yalnızca Orta Çağ’a özgü olmadığını, farklı biçimlerde günümüz toplumlarında da karşımıza çıkabildiğini düşünüyorum. Bana kalırsa Şifacı Krallar‘ın asıl başarısı, ilk bakışta sıradan bir batıl inanç gibi görülebilecek bir konudan hareketle çok daha geniş bir tarihsel meseleyi açıklayabilmesinde yatıyor. Bloch’un yaklaşımı, geçmişteki insanların neye inandığını bilmenin tek başına yeterli olmadığını, bu inançların hangi şartlarda ortaya çıktığını ve neye hizmet ettiğini de sorgulamak gerektiğini gösteriyor. Zihin tarihi okuması yapmak isteyen herkese şiddetle tavsiye ediyorum.




