Alamut Kalesi
Bir insan, hiç görmediği bir yer uğruna hayatını tehlikeye atar mı? Peki ya orayı gördüğüne inanıyorsa? Vladimir Bartol’un Fedailerin Kalesi Alamut adlı romanı, Hasan Sabbah’ın Alamut Kalesi’nde kurduğu düzeni anlatırken bu soruları akla getiriyor.
Roman, 11. yüzyılın sonlarında İran’da geçiyor. Alamut Kalesi’ni elinde tutan Hasan Sabbah, bölgedeki gücünü artırmak için kendisine bağlı genç savaşçılar yetiştiriyor. Fedai adı verilen bu gençler, kalede sıkı bir eğitimden geçiyor. Zamanla Hasan Sabbah’a öyle güveniyorlar ki onun vereceği görevler uğruna hayatlarını ortaya koymaya hazır hâle geliyorlar. Bu bağlılığın nasıl oluştuğunu, kaleye gelen genç fedailerden İbn Tahir’in hikâyesinde de görüyoruz.
Hasan Sabbah’ın planının merkezinde kalede hazırlattığı gizli bir bahçe var. Bazı fedailerin bu bahçeyi görmesini sağlıyor ve onları cennete gittiklerine inandırıyor. Gençler için cennet, artık yalnızca kendilerine anlatılan bir yer değil. Orayı kendi gözleriyle gördüklerini düşünüyorlar. Hasan Sabbah da bu deneyimi kullanarak onları, emirlerine uyarlarsa bir gün bahçeye döneceklerine ikna ediyor. Romanın en merak uyandıran yanlarından biri, aynı bahçenin fedailer için bir ödül, Hasan Sabbah içinse onları yönetmenin bir yolu olması.
Bence kitabı ilginç kılan şey, okurun Hasan Sabbah’ın planını bilirken fedailerin yaşadıklarını da takip edebilmesi. Okurken onların nasıl kandırıldığını görmek kolay. Ama İbn Tahir’in yerinde olduğumuzu düşününce iş biraz değişiyor. Çevremizdeki herkes aynı şeye inanıyorsa ve yaşadıklarımız da bu inancı doğruluyor gibi görünüyorsa, şüphe etmek o kadar kolay olur muydu? Romanın bu soruyu olayların içinde hissettirmesi hoşuma gitti.
“Fedailerin Kalesi Alamut”, tarihî bir ortamda geçen, merak duygusunu karakterlerin kararları üzerinden canlı tutan bir roman. Özellikle insanların bir lidere neden bu kadar bağlandığını ve bu bağlılığın kararlarını nasıl değiştirdiğini merak edenlere öneririm. Kitabı bitirdikten sonra bile Alamut’taki o bahçeyi ve insanların kendi gözleriyle gördükleri bir şeye inanmak için başka bir kanıta ihtiyaç duyup duymadığını düşünmek mümkün.




